మాయ వల (ప్రేరితులు THE INDUCED— కథ 5)

బంధువులు మొదట నమ్మలేదు.
నమ్మిన తర్వాత భయపడ్డారు.
భయపడిన తర్వాత కోపపడ్డారు.

ఇది కుటుంబ పరువు సమస్య కాదని, ఒక మనిషి స్వేచ్ఛ సమస్య అని పెద్ద మేనమామ చెప్పినప్పుడు మొదటిసారి ఇంట్లో మాటల స్వరం మారింది. ఆస్తి పత్రాలు తెరిచారు. బ్యాంకు లావాదేవీలు చూశారు. మందుల వివరాలు వెతికారు. కంపెనీ నిర్ణయాల తేదీలు పరిశీలించారు.

మాయ మొదట నవ్వింది.

“ఇప్పుడు మీకు గుర్తొచ్చిందా?” అంది. “ఇన్ని సంవత్సరాలు ఎక్కడ ఉన్నారు?”

ఆ ప్రశ్నలో కొంత నిజం ఉంది. అందుకే బంధువుల కోపం వెంటనే గట్టిగా బయటకు రాలేదు. వాళ్ల మౌనం వాళ్లను తానే గుచ్చింది. శోభన్ ఒంటరిగా ఉండగా, శోభన వలలో చిక్కుకుంటుండగా, వాళ్లు చాలా దూరంగా నిలబడ్డారు.

కానీ ఆలస్యమైనా వాళ్లు నిలబడ్డారు.

లాయర్లు వచ్చారు. వైద్యులు మాట్లాడారు. కంపెనీ బోర్డ్ ముందుకు ఆధారాలు పెట్టబడ్డాయి. మాయ చేసిన ప్రతి పని ఒక్కరోజులో నేరంగా నిరూపించబడలేదు. కానీ ఆమె అధికారం ఒక్కరోజులో కదిలింది.

ఇంట్లో చివరి గొడవ జరిగిన రాత్రి మాయ మొదటిసారి గట్టిగా కేకేసింది.

“ఇది నా ఇల్లు!”

అప్పుడు శోభన మెల్లగా ముందుకు వచ్చింది.

చీరలోనే ఉంది. నగలు తీయలేదు. ముఖం అలసిపోయింది. కానీ గొంతు మొదటిసారి స్థిరంగా ఉంది.

“ఈ ఇంట్లో నేను బంధి. నువ్వు యజమాని కాదు.”

ఆ మాట తర్వాత గదిలో ఉన్నవాళ్లందరూ నిశ్శబ్దంగా నిలిచారు.

మాయ కళ్ళల్లో క్షణం భయం మెరిసింది. అది శోభన చూసింది. ఎన్నేళ్ళలో మొదటిసారి మాయ భయపడింది.

కొన్ని వారాల పోరాటం తర్వాత మాయ ఆ ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోయింది. అది పూర్తి న్యాయం కాదు. అది పూర్తి విముక్తి కూడా కాదు. కోర్టులు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి. పత్రాలు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి. శరీరంపై జరిగిన దోపిడీని తిరిగి రాయకలిగే కలం ఎవరికీ లేదు.

కానీ ఒక తలుపు మూసుకుంది.

మాయ వెళ్లిన రోజు శోభన తన గదిలో ఒంటరిగా కూర్చుంది. అలమారాలో పురుష దుస్తులు ఉన్నాయి. పక్కనే స్త్రీ దుస్తులు ఉన్నాయి. రెండూ ఇప్పుడు ఆమెను గట్టిగా చూస్తున్నట్టున్నాయి.

ఏది వేసుకోవాలి?
ఏ పేరు పిలుచుకోవాలి?
శోభన్‌గా తిరిగి నిలబడాలా?
శోభనగా తన గాయాలతో బ్రతకాలా?

ఆ ప్రశ్నలకు ఆ రాత్రి సమాధానం రాలేదు.

కాని ఒక సమాధానం మాత్రం వచ్చింది.

“ఇకనుంచి ఎవరు చెప్పారనే కారణంతో నేను ఏదీ ధరించను.”

అది చిన్న వాక్యం. కానీ ఎన్నేళ్ల బానిసత్వం తర్వాత అది రాజ్యాంగంలా అనిపించింది.

మరుసటి రోజు ఉదయం బంధువులు కింద హాల్లో కూర్చున్నారు. శోభన నెమ్మదిగా మెట్లు దిగింది. సాధారణమైన చీరలో ఉంది. ఆ చీర మాయ కొనిపెట్టిన మెరుపు చీర కాదు. తనే ఎంచుకున్న నిశ్శబ్ద రంగు. ముఖంలో అలంకారం తక్కువ. కళ్ళలో అలసట ఉంది. కానీ నిన్నటి భయం లేదు.

పెద్ద మేనమామ అడిగాడు—

“ఇక ఏమి చేయాలనుకుంటున్నావు?”

శోభన కొద్దిసేపు మౌనంగా నిలిచింది.

“నాకు తెలియదు మామయ్యా,” అంది నిజాయితీగా. “నేను మళ్లీ శోభన్ అవుతానో లేదో తెలియదు. శోభనగా బ్రతుకుతానో లేదో కూడా ఇప్పుడే చెప్పలేను. కానీ ఒకటి మాత్రం తెలుసు.”

అందరూ ఆమెను చూశారు.

“ఇకనుంచి నా మీద నిర్ణయం మాయది కాదు.”

ఆ మాట విని ఇంట్లో ఎవరూ చప్పట్లు కొట్టలేదు. ఎవరూ పెద్దగా ఏడవలేదు. ఎందుకంటే కొన్ని విముక్తులు శబ్దం చేయవు. అవి లోపల కూర్చున్న భయాన్ని నెమ్మదిగా లేపి బయటికి పంపిస్తాయి.

ఆ రోజు నుంచి శోభన జీవితం సులభం కాలేదు. వైద్యుల దగ్గరకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది. కౌన్సెలింగ్ మొదలైంది. ఆస్తి కోసం న్యాయపోరాటం ప్రారంభమైంది. కొందరు బంధువులు వెనక్కి తగ్గారు. కొందరు మాత్రమే చివరదాకా నిలబడ్డారు.

కాని ఆ ఇంట్లో ఒక మార్పు శాశ్వతమైంది.

శోభనను ఎవరూ ఇక హాస్యంగా పిలవలేదు.
ఎవరూ “మళ్లీ మగాడిగా మారిపో” అని ఆజ్ఞాపించలేదు.
ఎవరూ “ఇలాగే ఉండిపో” అని కూడా చెప్పలేదు.

మొదటిసారి ఆమెను ఒక ప్రశ్న అడిగారు—

“నీకు ఏది కావాలి?”

చాలా జీవితాల్లో విముక్తి అదే ప్రశ్నతో మొదలవుతుంది.

మాయ వెళ్లిపోయింది.
మాయ వల పూర్తిగా తెగటానికి సమయం పడుతుంది.
కానీ వలను నేసిన చేతి ఇక ఆ ఇంట్లో లేదు.

అదే శోభనకు మొదటి శ్వాస.

సమాజం ఈ కథను చూస్తే ఒక అలంకరించిన మనిషిని మాత్రమే చూడవచ్చు.
ఒక పురుషుడు స్త్రీ వేషంలోకి దిగజారిపోయాడని నవ్వవచ్చు.
“తానే ఇష్టపడి ఉండాలి” అని తీర్పు ఇవ్వవచ్చు.
“డబ్బున్నవాళ్ల విచిత్రాలు” అని తేల్చేయవచ్చు.

కాని ఈ కథ అడిగే ప్రశ్న వేరే.

ఒక మనిషి దుస్తులు మార్చుకున్నాడా?
లేక అతని నిర్ణయహక్కు దోచుకుపోయిందా?
అతను స్వరూపాన్వేషణలో ఉన్నాడా?
లేక మోహం, మందులు, ఒత్తిడి, ఆస్తి మోసం, దాంపత్య ఆధిపత్యం కలిపి అతన్ని వలలోకి లాగాయా?

ఈ రెండింటి మధ్య తేడా తెలుసుకోవడం సమాజానికి చాలా అవసరం.

ఎవరైనా స్త్రీప్రాయంగా కనిపిస్తే నవ్వకండి.
మొదట అడగాల్సిన ప్రశ్న—ఆ రూపం అతని స్వేచ్ఛా? లేక బంధనా?
ఆ అలంకారం ఆనందమా? లేక వాడుకా?
ఆ పేరు తనదా? లేక ఎవరో పెట్టిన ముద్రా?

మాయ అతని ఆస్తిని మాత్రమే దోచుకోలేదు.
అతని శరీరంపై అతనికున్న హక్కునే తన పేరుపై రాసుకుంది.

శోభన్ శోభనగా మారింది తన అంతరంగ పిలుపు వల్ల కాదు.
తన మోహాన్ని ఎవరో వ్యూహంగా మార్చినందువల్ల.
తన ప్రేమను ఎవరో ఒప్పంద పత్రంగా మార్చినందువల్ల.
తన మౌనాన్ని ఎవరో సమ్మతిగా చదివినందువల్ల.

అందుకే ఈ కథలో నిజమైన బాధ శోభన చీరలో లేదు.
ఆ చీరను తానే ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ లేకపోవడంలో ఉంది.

ప్రేరితుల కథల్లో ఇది ఒక చీకటి అధ్యాయం.

కానీ చీకటిలో కూడా ఒక చిన్న వాక్యం దీపంలా నిలుస్తుంది—

“నేను ఎవరో నాకు నేనే చెప్పుకునే హక్కు ఇంకా నాదే.”

ఇది ఒక చీకటి అధ్యాయానికి ముగింపు