గజగామిని (Gajagamini)

అధ్యాయం 4 – రాజు యొక్క అభ్యర్థన

గజానన్‌ను కలిసిన ఆ రాత్రి రాజా రవీంద్రకు నిద్ర పట్టలేదు. రాజభవనం బాల్కనీలో నిలబడి వెన్నెలలో మెరిసిపోతున్న గోదావరి నదిని చూస్తూ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. చంద్రుని వెండి కాంతిలో నది ప్రశాంతంగా ప్రవహిస్తోంది. తరతరాల జ్ఞానాన్ని తనతో తీసుకెళ్తున్నట్టుగా అనిపించింది.

రాజు మనసులో ఎన్నో ఆలోచనలు తిరుగుతున్నాయి. చాలా నెలలుగా తన రాజ్యంలో పెరుగుతున్న విభేదాలకు పరిష్కారం వెతుకుతున్నాడు. మాటలతో చెప్పి చూశాడు. సహనంతో ఎదురుచూశాడు. దూరం నుంచి గమనించాడు. కానీ అముక్త నడుస్తున్న మార్గాన్ని మార్చగలిగింది ఏదీ కాదు.

అయితే గజానన్‌ను కలిసిన తరువాత అతని మనసులో ఆశ అనే చిన్న దీపం వెలిగింది. ఆ యువకుడిలో ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అతను తెలివైనవాడు కానీ అహంకారి కాదు. ప్రతిభావంతుడు కానీ గర్విష్టి కాదు. సున్నితమైన మనసున్నవాడు కానీ బలహీనుడు కాదు. ముఖ్యంగా, కూచిపూడి నృత్యం ద్వారా స్త్రీ పురుషుల భావాలను అర్థం చేసుకునే అరుదైన గుణం అతనిలో ఉంది. సత్యభామ వంటి పాత్రలను పోషిస్తూ మహిళల భావోద్వేగాలు, వారి బాధలు, వారి శక్తిని అర్థం చేసుకున్నాడు. అదే సమయంలో తన వ్యక్తిత్వాన్ని, విలువలను మరచిపోలేదు.

ఇది అంతా ఆలోచించిన రాజుకు ఒక నమ్మకం కలిగింది. గజానన్ ఈ రాజ్యంలో విడిపోయిన హృదయాలను మళ్లీ కలిపే వారధి కావచ్చు అని భావించాడు. మరుసటి ఉదయం రాజు తన మాజీ ప్రధానమంత్రిని పిలిపించాడు. మంత్రి వచ్చిన వెంటనే రాజు తన వ్యక్తిగత గదికి తీసుకెళ్లాడు. ఆ గది రాజభవనంలో ఉన్నప్పటికీ చాలా సాధారణంగా ఉంది. తాటి ఆకుల గ్రంథాలు అలమారాల్లో ఉన్నాయి. ఇత్తడి దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. గంధపు చెక్క పరిమళం గదంతా వ్యాపించింది.

రాజు నేరుగా విషయానికి వచ్చాడు.

“మిత్రమా, నాకు ఒక పరిష్కారం దొరికినట్టుంది.”

మంత్రి శ్రద్ధగా విన్నాడు. రాజు తన ఆలోచనలను వివరంగా చెప్పాడు. కొంతసేపు మంత్రి మౌనంగా ఉన్నాడు. చివరకు మాట్లాడాడు.

“మహారాజా, మీ ఆలోచనలో జ్ఞానం ఉంది.”

రాజు చిరునవ్వు నవ్వాడు.

“కానీ...”

మంత్రి నెమ్మదిగా అన్నాడు.

“ఈ పని మనం అనుకున్నంత మాత్రాన జరగదు.”

రాజు ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.

“అంటే?”

“నా కంటే ముఖ్యమైన వ్యక్తి అనుమతి కావాలి.”

“ఎవరు?”

“నా కోడలు నందిని.”

రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు. మంత్రి చిరునవ్వుతో చెప్పాడు.

“గజానన్‌కు పెళ్లై ఇంకా కొన్ని నెలలే అయ్యాయి. అతని జీవితానికి సంబంధించిన నిర్ణయంలో అతని భార్య అభిప్రాయం కూడా అంతే ముఖ్యమైనది.”

రాజు వెంటనే తల ఊపాడు. ఆ ఆలోచన అతనికి నచ్చింది.

మంత్రి కొనసాగించాడు.

“నందిని కేవలం నా కోడలు మాత్రమే కాదు. గజానన్ చిన్నప్పటి స్నేహితురాలు కూడా. ఇద్దరూ ఒకే గురువు వద్ద కూచిపూడి నేర్చుకున్నారు. ఇద్దరూ కలిసి పెరిగారు. గజానన్‌ను అందరికంటే బాగా అర్థం చేసుకునేది నందినే.”

రాజు చిరునవ్వుతో అన్నాడు.

“అయితే వెళ్ళి ఆమెతో మాట్లాడండి. అన్నీ వివరంగా చెప్పండి. ఆమె అంగీకరిస్తే మనం ఈ రాజ్యాన్ని కాపాడగలమేమో.”

ఆ సాయంత్రం మంత్రి ఇంటికి వెళ్లాడు. ఆ ఇల్లు రాజమహేంద్రవరం సాంస్కృతిక ప్రాంతంలో ఉంది. రాజభవనం లాంటి వైభవం లేకపోయినా సంప్రదాయం, ప్రశాంతత నిండిపోయి ఉంది. ముంగిట తులసి మొక్క ఉంది. ఇత్తడి దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. వంటింటి నుంచి రుచికరమైన వంటల వాసన వస్తోంది.

ఇంట్లో నందిని కూర్చొని ఉంది. ఆమె అందానికి మాత్రమే కాదు, వినయానికి, జ్ఞానానికి కూడా పేరుగాంచింది. ఆమె మాటలు మృదువుగా ఉంటాయి. పెద్దల పట్ల గౌరవం అందరికీ ఆదర్శంగా ఉంటుంది.

మంత్రి ఆమె ఎదుట కూర్చున్నాడు. అతని ముఖంలో ఉన్న గంభీరత చూసి నందినికి ఏదో ముఖ్యమైన విషయం ఉందని అర్థమైంది.

“మామయ్యగారు, అన్నీ బాగానే ఉన్నాయా?”

మంత్రి జరిగిన విషయాలన్నీ వివరంగా చెప్పాడు. రాజు ఆందోళన గురించి చెప్పాడు. అముక్త గురించి చెప్పాడు. రాజ్యంలో పెరుగుతున్న విభేదాల గురించి వివరించాడు. చివరకు గజానన్‌కు సంబంధించిన ప్రణాళికను వివరించాడు.

నందిని కొంతసేపు ఆలోచించింది. గది అంతా నిశ్శబ్దంగా మారింది. చివరకు ఆమె తలెత్తి చూసింది.

“మామయ్యగారు, ఈ పని నిజంగా రాజ్యానికి ఉపయోగపడుతుందని మీరు నమ్మితే నేను అంగీకరిస్తాను.”

మంత్రి ముఖంలో ఆనందం కనిపించింది. కానీ నందిని ఒక షరతు పెట్టింది.

“నాకు ఒక షరతు ఉంది.”

“చెప్పమ్మా.”

“నా భర్త రాజుకు సేవ చేయవచ్చు. ప్రజలకు సేవ చేయవచ్చు. ఈ బాధ్యతను నిర్వర్తించవచ్చు. కానీ ప్రతి సాయంత్రం ఇంటికి రావాలి.”

మంత్రి ఆశ్చర్యపోయాడు.

నందిని కొనసాగించింది.

“కుటుంబంతో అనుబంధం ఉన్నప్పుడే ఒక మనిషి రాజ్యానికి మంచి సేవ చేయగలడు. ఏ బాధ్యతా కుటుంబ బంధాల కంటే పెద్దది కాకూడదు.”

మంత్రి కళ్లలో గర్వం కనిపించింది.

“అలాగే జరుగుతుంది. నేను మాట ఇస్తున్నాను.”

అప్పుడే పక్కగదిలో నుంచి మంత్రిగారి భార్య బయటకు వచ్చింది. ఆమె ఇంతసేపు మౌనంగా వినుతోంది.

“ఏం జరుగుతోంది? నా కొడుకుతో ఏమి చేయబోతున్నారు?”

నందిని నవ్వుతూ అత్తగారి చెయ్యి పట్టుకుంది.

“అమ్మా, భయపడకండి. మీ కొడుకు యుద్ధానికి వెళ్ళడం లేదు. అతను ప్రమాదంలో పడడం లేదు. రాజ్యానికి సేవ చేసే అవకాశం పొందుతున్నాడు.”

అత్తగారి కళ్లలో గర్వం మెరిసింది.

అంతలో గజానన్ ఇంటికి వచ్చాడు. ఇంట్లో అందరూ గంభీరంగా ఉండటాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.

“ఏమైంది? అందరూ ఇంత సీరియస్‌గా ఎందుకు ఉన్నారు?”

నందిని అతన్ని కూర్చోబెట్టి జరిగినదంతా చెప్పింది. రాజు ఆలోచనను వివరించింది. తాను పెట్టిన షరతును కూడా చెప్పింది.

గజానన్ నిశ్శబ్దంగా విన్నాడు. కొంతసేపటి తరువాత తన తండ్రిని చూసి అన్నాడు.

“నాన్నగారూ, నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.”

మంత్రి అతన్ని చూసాడు.

“రాజు నాపై నమ్మకం ఉంచితే నేను చేయాల్సినది చేస్తాను. నా కుటుంబం నాకు అండగా ఉంటే నాకు భయం లేదు.”

అది విన్న మంత్రిగారి కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.

“నా బిడ్డా, నువ్వు ఇలా చెబుతావని నాకు తెలుసు. నీ కుటుంబం కోసం, నీ రాజు కోసం నువ్వు ఏదైనా చేస్తావని నాకు తెలుసు.”

గజానన్ తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు. తర్వాత తల్లి, నందిని ఆశీర్వాదం తీసుకున్నాడు. ఆ సాయంత్రం కుటుంబం మొత్తం దేవుడి ముందు దీపం వెలిగించి ప్రార్థనలు చేసింది.

అయితే రాబోయే రోజులు తమ జీవితాలను ఎంతగా మార్చబోతున్నాయో వారిలో ఎవరికీ తెలియదు. అదే సమయంలో రాజభవనంలో రాజా రవీంద్ర ఆ వార్త కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు.

ఇప్పుడు కుటుంబం మద్దతు, పెద్దల ఆశీర్వాదాలతో గజానన్ సిద్ధంగా ఉన్నాడు. నిర్ణయం తీసుకోబడింది. ప్రణాళిక అమలుకు సిద్ధమైంది.

మరి ఇప్పుడు రాజు రూపొందించిన ప్రణాళిక అమలు ప్రారంభం కాబోతోంది.